Phòng sốc nhiệt và đột quỵ khi chơi Pickleball ngày hè đang là chủ đề được rất nhiều người chơi quan tâm, sau hàng loạt ca đột tử và ngừng tim được ghi nhận trên sân trong các đợt nắng nóng gần đây. Pickleball vốn được xem là môn thể thao nhẹ nhàng, dễ tiếp cận, nhưng thực chất lại có cường độ vận động biến thiên rất nhanh. Khi kết hợp với nền nhiệt khắc nghiệt của mùa hè, cơ thể người chơi có thể phải đối mặt cùng lúc với hai nguy cơ đe dọa tính mạng.
1 Vì sao chơi pickleball mùa hè nguy hiểm hơn bạn nghĩ?
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về pickleball là cảm giác “dễ chơi” khiến nhiều người đánh giá thấp cường độ vận động thực tế của môn thể thao này. Khác với đi bộ hay đạp xe có nhịp độ ổn định, người chơi pickleball liên tục phải tăng tốc, dừng đột ngột và đổi hướng trong một không gian khá hẹp. Kiểu vận động này khiến nhịp tim dao động nhanh và mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch mà nhiều người không hề nhận ra.
Trong điều kiện thời tiết bình thường, cơ thể có thể tự điều chỉnh để thích nghi với cường độ vận động này. Nhưng khi nhiệt độ môi trường tăng cao, đặc biệt vào giữa trưa hoặc đầu giờ chiều, mọi thứ trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Đây chính là thời điểm hai nguy cơ nguy hiểm nhất có thể xảy ra đồng thời trên sân đấu.
- Nguy cơ thứ nhất: Sốc nhiệt do gắng sức. Khi thân nhiệt tăng vượt ngưỡng an toàn, hệ thần kinh trung ương bắt đầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người chơi có thể xuất hiện các biểu hiện như lú lẫn, mất định hướng, co giật hoặc thậm chí hôn mê nếu không được xử lý hạ nhiệt kịp thời.
- Nguy cơ thứ hai: Biến cố tim mạch cấp tính. Trong lúc vận động dưới trời nóng, tim phải hoạt động với cường độ cao hơn bình thường để vừa đáp ứng nhu cầu di chuyển, vừa hỗ trợ đưa máu ra da nhằm tản nhiệt. Tình trạng mất nước khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, trong khi sự thất thoát các chất điện giải như kali và magie có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Điều đáng lo ngại là hai quá trình này không tách biệt mà tương tác qua lại với nhau, tạo thành một vòng xoáy bệnh lý nguy hiểm. Cơ thể càng nóng thì tim càng phải hoạt động nhiều hơn, còn khi tim hoạt động không hiệu quả thì khả năng điều hòa thân nhiệt cũng suy giảm theo. Kết quả là tình trạng sức khỏe có thể chuyển biến rất nhanh từ mệt mỏi thông thường sang nguy kịch chỉ trong thời gian ngắn.
Bên cạnh yếu tố nhiệt độ không khí, bề mặt sân thi đấu cũng là một tác nhân thường bị bỏ qua. Các loại sân nhựa, sân acrylic hay bê tông có khả năng hấp thụ nhiệt rất mạnh, có thể đạt mức nhiệt gần 60 độ C vào giữa trưa. Người chơi khi đó phải chịu nhiệt từ hai phía: bức xạ trực tiếp từ mặt trời và lượng nhiệt phản xạ ngược lên từ mặt sân.
Tại những khu vực có độ ẩm không khí cao, tình trạng còn trở nên nghiêm trọng hơn vì mồ hôi khó bay hơi, khiến cơ thể gần như mất khả năng tự làm mát. Thực tế đã có không ít trường hợp nam giới trung niên gặp biến cố ngay trên sân, có người gục ngã khi đang thi đấu, có người vừa ngồi nghỉ đã xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm. Đáng chú ý, phần lớn trong số họ trước đó vẫn sinh hoạt bình thường và không hề nghĩ mình thuộc nhóm có nguy cơ cao.
2 Các tips phòng sốc nhiệt và đột quỵ khi chơi pickleball ngày hè
Hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên, nhưng để thực sự an toàn trên sân, người chơi cần một quy trình phòng ngừa xuyên suốt từ trước, trong đến sau mỗi buổi tập. Dưới đây là những nguyên tắc được các chuyên gia y tế khuyến nghị, chia theo từng giai đoạn cụ thể để bạn dễ dàng áp dụng.
Chuẩn bị trước khi chơi
Bước chuẩn bị đóng vai trò quan trọng không kém gì lúc thi đấu, đặc biệt với những người đã có tuổi hoặc mang sẵn bệnh lý nền. Việc chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn trước khi chúng gây ra hậu quả nghiêm trọng trên sân.
Người trên 40-45 tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim nên đi khám và tầm soát tim mạch định kỳ khoảng 3-6 tháng một lần. Đây là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm những bất thường mà bản thân người chơi khó tự nhận biết.
Về thời điểm luyện tập, nên tránh chơi trong khung giờ từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, khi nhiệt độ và cường độ bức xạ mặt trời đạt đỉnh. Thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn sẽ an toàn hơn nhiều cho hệ tim mạch.
Ngoài ra, không nên ra sân khi cơ thể đang thiếu ngủ, mệt mỏi, đang có bệnh trong người hoặc vừa sử dụng rượu bia. Trước khi vào trận đấu chính thức, hãy dành thời gian khởi động kỹ để cơ thể thích nghi dần với cường độ vận động sắp tới.
Trong lúc chơi
Trong suốt quá trình thi đấu, việc bù nước và điện giải đúng cách đóng vai trò sống còn. Người chơi nên uống nước và bổ sung điện giải theo từng ngụm nhỏ, đều đặn, thay vì chỉ uống dồn dập khi đã cảm thấy khát hoặc kiệt sức.
Nên chủ động nghỉ giữa các hiệp đấu thay vì cố gắng chơi liên tục trong nhiều giờ dưới nắng. Việc kiểm soát cường độ chơi hợp lý sẽ giúp cơ thể có thời gian hồi phục và giảm tải cho hệ tim mạch.
Một kỹ năng quan trọng khác là khả năng nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Nếu xuất hiện tình trạng hoa mắt, chóng mặt, mất định hướng, đau ngực kéo dài hoặc khó thở tăng dần, đây chính là những tín hiệu cảnh báo cần được xử lý ngay lập tức.
Nguyên tắc quan trọng nhất là dừng chơi ngay khi cơ thể phát ra tín hiệu bất thường, tuyệt đối không cố gắng thi đấu tiếp vì tâm lý chủ quan hay hiếu thắng. Ngay cả những người có thể trạng khỏe mạnh cũng có thể gặp sự cố nếu vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể.
Sau khi chơi
Nhiều người có thói quen dừng vận động đột ngột ngay khi kết thúc trận đấu, nhưng đây lại là thói quen không tốt cho hệ tim mạch. Thay vào đó, nên đi lại nhẹ nhàng trong vài phút để cơ thể có thời gian thích nghi và hồi phục dần dần.
Cần đặc biệt tránh việc tắm ngay sau khi vừa vận động mạnh, nhất là tắm bằng nước lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này có thể gây sốc cho hệ tuần hoàn vốn đang trong trạng thái hoạt động cao.
Bên cạnh đó, nên hạn chế uống rượu bia ngay sau buổi chơi, bởi đây là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn nhịp tim, đi ngược lại với quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể.
Cách xử trí khẩn cấp
Trong các tình huống có người gặp sự cố trên sân, cách xử trí ban đầu có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống sót và hồi phục. Việc nhận biết đúng tình trạng để có hướng xử lý phù hợp là điều mọi người chơi Pickleball nên trang bị cho mình.
Nếu nạn nhân còn tỉnh hoặc còn thở nhưng có dấu hiệu nghi ngờ sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa họ đến nơi râm mát, cởi bớt quần áo và tiến hành làm mát cơ thể ngay lập tức. Có thể sử dụng nước lạnh, khăn lạnh hoặc chườm đá tại các vị trí như cổ, nách và bẹn để hạ nhiệt nhanh nhất có thể.
Trường hợp nạn nhân bất tỉnh, không đáp ứng và không còn thở bình thường, cần nghĩ ngay đến khả năng ngừng tim đột ngột. Lúc này, người xung quanh phải gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, đồng thời tiến hành ép tim ngoài lồng ngực không chậm trễ. Nếu sân có trang bị máy sốc tim tự động AED, cần sử dụng càng sớm càng tốt theo đúng hướng dẫn của thiết bị.
Một điều cần lưu ý là các biện pháp dân gian như cạo gió, xoa dầu, châm cứu hay đổ nước vào miệng người đang bất tỉnh đều không có giá trị y khoa trong những tình huống này. Tệ hơn, chúng có thể làm mất đi khoảng thời gian vàng quý giá để cứu sống người bệnh.
3 Ai có nguy cơ bị sốc nhiệt và đột quỵ khi chơi pickleball ngày hè?
Không phải ai tham gia Pickleball cũng đối mặt với mức độ rủi ro giống nhau. Trên thực tế, mỗi nhóm tuổi lại tiềm ẩn một kiểu nguy cơ riêng biệt, và ngay cả những người trẻ, có sức khỏe tốt cũng không nên chủ quan khi ra sân trong điều kiện nắng nóng.
- Đối với nhóm dưới 25 tuổi, nguy cơ thường xuất phát từ các bệnh lý tim bẩm sinh chưa được phát hiện trước đó. Khi vận động với cường độ cao, tim có thể rơi vào trạng thái rối loạn nguy hiểm và dẫn đến biến cố nghiêm trọng một cách nhanh chóng, dù trước đó người chơi vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường.
- Nhóm tuổi từ 25 đến 45 lại là nhóm ghi nhận biến cố phổ biến nhất. Đây thường là những người đã tích lũy các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc tiền tiểu đường mà chưa được kiểm soát. Kết hợp với tâm lý chơi để xả stress hoặc cố gắng thi đấu quá sức, nhóm này rất dễ gặp phải các biến cố tim mạch bất ngờ.
- Với nhóm trên 45 tuổi, nguy cơ được đánh giá là cao nhất do sự suy giảm tự nhiên của chức năng tim mạch theo thời gian, kết hợp với khả năng cao mang các bệnh lý nền chưa được phát hiện. Đây cũng là nhóm cần có kế hoạch kiểm soát y tế chặt chẽ và thường xuyên nhất trước khi tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao.
Dù vậy, cần nhấn mạnh rằng độ tuổi trẻ và thể trạng khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc hoàn toàn an toàn. Bất kỳ ai cũng có thể gặp sự cố nếu để cơ thể vượt quá ngưỡng chịu đựng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt khi thiếu sự chuẩn bị và nhận biết dấu hiệu cảnh báo kịp thời.
4 Kết luận
Pickleball vẫn là một môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, phù hợp với thể chất của đông đảo người chơi ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, trong điều kiện nắng nóng cực đoan như hiện nay, đây không còn là một trò chơi đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ. Nguy cơ không nằm ở bản thân môn thể thao, mà nằm ở cách người chơi chuẩn bị và ứng xử với cơ thể mình trên sân.
Nguyên tắc cốt lõi để phòng sốc nhiệt và đột quỵ khi chơi pickleball ngày hè chính là biết lắng nghe cơ thể, chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi buổi chơi và tôn trọng giới hạn sức khỏe của bản thân. Chỉ một chút chủ quan cũng có thể phải trả giá rất đắt, vì vậy đừng để niềm vui trên sân trở thành mối nguy hiểm khôn lường.
Nếu bạn đang tìm kiếm những đôi giày và trang phục pickleball thoáng khí, hỗ trợ tản nhiệt tốt để vận động an toàn hơn trong mùa hè, đừng quên theo dõi Sneaker Daily trên các nền tảng mạng xã hội Fanpage, Youtube và Instagram để cập nhật những gợi ý phù hợp nhất cho mùa nắng nóng này.
Trả lời